پاتوقی برای دانشجویان شهرسازی

با سلام به جمع ما خوش آمدید این تارنما بهانه ای برای جمع بودن ماست لحظه های خوب و مفیدی را سپری کنید مدیریت وبگاه سیمای شهر
:: پروفایل مدیر وبلاگ
جهت اطلاع از تنظیمات و ویــــرایش این قالب اینجا را کلیک کنید.

.:: کلیک کنید ::.
 
اصول و مبانی برنامه ريزی شهری
نویسنده : shahrsaz
تاریخ : یکشنبه 13 اسفند 1391

 

مقدمه :

گويا امروزه مسكن فقط بايد محلي يراي سكونت باشد نه براي آرامش روحي و رواني افراد خانوار :زيرا بسياري از سودجويان و ماده پرستان دنياي غرب ، منزلي طراحي مي كنند كه تنها تامين كننده سودشان باشد ، ديگر روح و روان براي آنها بي معنا شده است و اين دقيقا نقطه مقابل معماري ايراني و اسلامي است كه ديروز معمار ايراني ، بنايي ، خانه اي و … را با مردم و براي مردم مي ساخت كه روح و جان و آرامش خانواده اولين هدف او بود . و سكونت دردرجه دوم قرار مي گرفت و با كمال تاسف دنياگرايي و سودمداري دنياي غرب امروزه در حال رسوخ به فرهنگ و نهاد معماري ماست و بعضي از معماران تحصيلكرده دانشكده هاي غرب به آن خوشامد مي گويند و آن تدابير معماري غريبه با فرهنگ ما را به اجرا مي گذارند .

آري معماري امروزه ما ، به جاي گرايش به فرهنگ ايراني و اسلامي خودمان ، به ( مدهاي غربي ) گرايش پيدا كرده است و خواسته يا نا خواسته در مسيري افتاده است كه ما را از اصل وخويش دور مي كند و گويا بعضي از مردم جامعه هم ، مدتي كوتاه ، آن را پاسخي رضايت بخش به خواسته اي خود مي پندارند كساني كه ناخرسندي به دل راه مي دهند و اندكتر از آنان نيزكساني هستند كه ناخشنودي خود را در قالب اظهارات صادقانه و اگاهانه با ديگران در ميان بگذارند تا بلكه مانعي بر سر راه تخريب ارزشهاي فرهنگي و معماري جامعه ما باشد


لازم به تذكر و تاكيد است كه در همين بدو امر بايد روشن سازيم كه ما با توسعه معماري مخالف نيستيم ، ما خشت و گل را تجويز نمي كنيم . ما تضادي با آپارتمان نشيني نداريم و از مزاياي آن نيز آگاهيم . اما رشد غير اصولي آپارتمان نشيني و پيدايش برجها و اسمان خراشها كه به فرهنگ ما لطمه شديدي وارد نمايد ، نه تنها خوشايند ما نيست ، بلكه مي كوشيم تا جلوي تضادش با فرهنگمان را سد نماييم و به جاي اينكه فرهنگمان را اسير آن نماييم ، آن را سازگار با موازين ملي ، شرعي و فرهنگي مان كنيم و در تلاشيم تا معايبش را بكاهيم و مزاياي بالقوه اش را تقويت كنيم .

هدف ما اين است كه معماري ما غربي نشود . زيرا اگر معماري ما غربي شود جاي پاي فرآورده هاي صنعتي غربي براي مصرف در كشور ما آنچنان محكم مي شود كه بازار ما همه ش غربي مي شود ، خانه كه غربي شد مصالح آن كه غربي شد ، تابلوي نقاشي ( انسان سگ بازي كه با سگش  بر سر ميز غذا نشسته اند ، آذين خانه مي شود و جاي گچبري و كاشيكاري و تابلوي و آن يكاد و ……. را گرفت ، پوشش و دكور خانه كه غربي شد ، پوشش و ظاهر صاحب خانه نيز ناخواسته غربي شود و ديري نخواهيد پاييد كه بايد فرهنگ و معماري اصيل و ارزشهاي كهنمان را در موزه ها و كتب تاريخي جستجو كنيم و اگر از امروز در انديشه يافتن علاج اين واقعه ناگوار نباشيم ، فردا جز پشيماني ، ثمري ديگر نخواهيم داشت .

آري وقتي « چرخش طبيعي باد از طريق بادگيرها » جاي خود را به ( سيركولاسيون فن كوئل ) مي دهد ، ديگر سرمايش و گرمايش ما نيز منوط به كمك غرب است و غرب وقتي كمك مي كند كه ما غربي شويم ( بار ديگر تاكيد مي كنيم كه ما با تكنولوژي نيز مخالفتي نداريم بلكه بايد اثرات منفي ان را كم نماييم و خود را وابسته به ان نكنيم ) .

امروزه نمايندگان معماري معاصر غرب با انكار الزامات و ارزشهاي معماري و با زدن مهر تشابه برمعماري هاي متنوع محلي ، معماري پيشنهادي خود را با عنوان و ادعاي معماري بين المللي و با الفاظ فريبنده اي تحت عنوان ( مدرنيسم ) از طريق نشريات گوناگون همچون بخشنامه اي به سراسر جهان ابلاغ مي كننند .

فرهنگهاي سنتي چند هزار ساله اي نظير فرهنگ ايران ، در اصول و مباني خود ، كه معنوي هستند ، در نقطه مقابل فرهنگ مادي غربي قرار دارند و از اين رو معماري هاي آنها به عنوان نهادهايي بر آمده از اين دو فرهنگ ، در اساس نه فقط متفاوت كه حتي از بسياري جهات متباين و متضادند . اين پيشروي الگوهاي فرهنگ معماري غربي ، بدون شك بدان علت است كه خلآ حاصل از عقب نشيني نهادهاي سنتي عموماً با چيزي از نوع غربي ان جايگزين شده است و نيز اينكه مسير تغييرات در آينده ، در صورتيكه چرخ روزگار بر همين پاشنه بچرخد ، بسوي باز هم ( غربي شدن ) و ( مادي شدن ) پيش خواهيم رفت و اين معماران غربي چون لوكوربوزيه و ….. جايگزين معماراني چون شيخ بهايي خواهد شد .

 

 

سه اصل مهم معماري اسلامي كه در تقابل شديد با معماري غربي قرار دارند عبارتند از :

1-    عدم اشراف در فرهنگ معماري اسلامي و ايراني

2-     عدم اسراف در فرهنگ معماري اسلامي وايراني

3-     عدم احجاف در فرهنگ معماري اسلامي ايراني

در اين مجال ضمن اشاره به نكات فوق به تحليل ايدئولوژيك معماري اسلامي و ايراني در تقابل با فرهنگ غربي و جديد وارداتي مي پردازيم .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تمايزات

                فلسفي و ايدئولوژيكي

1-    خانه به عنوان : « ماشيني براي سكونت »

تفكر مكانيكي يا ماشيني نسبت به عالم كه مبناي انديشه در تمدن جديد و از مختصات جهانبيني در دوره معاصر غرب است ، در نظر گرفت . تفكري كه با انكار مشيت الهي در تحولات جاري هستي زمينه را براي واگذاري نقش اصلي در سير حوادث به انسان فراهم كرده

و اين همان است كه از آن به عنوان
« اومانيسم » تعبير شده است  .

خانه به عنوان :

« مكاني براي تعالي بشر » و تاكيد بر مشيت الهي در تحولات جاري هستي

 

كاركردي يا وسيله اي بودن و حركت و بي قراري يا سرعت مسكن

 

برقراري ارتباط ميان پديدارهاي زميني و عالم بالا در فضاي مسكن

 

مسكن محلي براي گذران ساعات و استراحت

 

 

مسكن محلي است براي برگزاري آداب و تشريفات زندگي سنتي كه خود جزيي از اداب و مناسك ديني و يا در ادامه ان است .

 

 

سست شدن باورهاي ديني

تقويت باورهاي ديني

 

خالي شدن صورت خانه از آداب و ترتيب و سلسله مراتب

 

پيچيدگي صورت خانه و رعايت سلسله مراتب .
 ( هشتي ، اندروني ، بيروني و
…. )

 

يافتن شكل ساده و مختصر و پيش پا افتاده

 

 

داشتن شكل و هويتي مستقل و در هم تافته ، متشكل از فرهنگ و كالبد

 

 

 

تبديل همه عملكردهاي گسترده خانه به چند عملكرد ابتدايي مربوط به حيات طبيعي يا بيولوژيكي .

گستردگي عملكردهاي خانه

 

 

 

تمايزات

            كالبدي و فيزيكي

افزايش سطوح شفاف و فرا نما

افزايش سطوح غير قابل ديد

 

 

كاهش حجاب در معماري

 

افزايش حجاب ساختمان و مسكن

 

 

 

 

تظاهر سطوح خارجي منزل و زيبا سازي نماي خارجي

 

افزايش زيبايي سطوح داخلي منزل مسكوني و زيبا سازي نماي داخلي مسكن

 

 

(طراحي از بيرون ) به عنوان قاعده در معماري مدرن

 

 

(طرحي از درون ) به عنوان قاعده در معماري سنتي و به كار گيري هنرهاي گوناگون در نماي داخلي مسكن در تمدن اسلامي براي تحقق بخشيدن به آيه شريفه ذيل : و ا لله جعل لكم من بيوتكم سكنا 

                              (نحل ، آيه 80 )

  خدا وند خانه هايتان را مايه آرامش شما قرار داد

 

كه اين امر در فرهنگ اسلامي و كلمه اسلام يعني دين اشتي و آرامش است كه ساير بناه ها را نيز در بر مي گيرد                      

 

 

خانه در بسياري موارد محل قوام و دوام خانواده نيست

 

خانه ( مكان آرامش خانواده است ) و مايه دوام و قوام آن

 

برون گرا كردن و برون نما كردن منزل

 

به كار گيري تدابير گوناگون براي درون گرا كردن منازل و رو به درون كردن آنها

 

 

افزايش امكان اشراف و احاطه از بيرون خانه به درون خانه

 

منتفي كردن امكان اشراف و احاطه از بيرون خانه به درون دور ماندن مركز خانه از هياهوي كوچه و بازار

 

عدم استقلال خانه از بيرون

 

انفكاك و استقلال خانه از محيط و بناهاي پيرامون

 

كاهش آرامش براي اهل خانه به ويژه در زندگي امروز كه گويي دور فلك پر شتابتر شده و شهرها تبديل به كانون هاي شلوغ و تشويق شده اند

 

افزايش آرامش براي اهل خانه

 

تنگ شدن عرصه بر برقراري آرامش و معنويت

 

 

ادغام چندين واحد مسكوني در يك ساختمان و آپارتمان نشيني

 

 

 


مداحی

امام نقی

نوحه

 

ورود کاربران

خوش آمدید! لطفا وارد حساب خود شوید

رمز عبور را فراموش کرده‌اید؟
حساب کاربری ندارید؟

فراموشی رمز عبور

نام کاربری یا ایمیل خود را وارد کنید

یا

ثبت نام کاربران

در چند ثانیه حساب کاربری خود را بسازید

قبلا ثبت نام کرده‌اید؟

نظرات کاربران

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید